Dome projection

มิถุนายน 16, 2019

Dome projection การฉายภาพในโดม
ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณ หน่วยงาน”ท้องฟ้าจำลองเคลื่อนที่” ที่ให้ผมได้มีโอกาสเข้าไปทดสอบ แก้ไขและปรับปรุง ครับ

สืบเนื่องมาจาก เครื่องฉายโปรเจคเตอร์ในโดมเคลื่อนที่ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 5เมตร เสื่อมสภาพไปตามอายุ โครงสร้างก็แทบจะไม่มีอะไรใช้งานได้เลย ยกเว้นเลนส์ 180 องศา  ผมอ่านสเปคเครื่องจากเพลทที่ยังมีอยู่ เลยได้ที่มาที่ไป เพื่อไปค้นสเปคต่อได้ และทราบว่า ตัวสร้างภาพขนาด 0.7″ จากสเปคเดิม เครื่องรายละเอียดเพียง 1,400 x 1,050 จุดภาพ (WXGA+) ความสว่างเพียง 1500 ANSI lumens ซึ่งเป็นข้อมูลที่น่าสนใจ โดยเฉพาะขนาดของตัวสร้างภาพ ซึ่งเราจะต้องหาเครื่องฉาย ขนาดตัวสร้างภาพ 0.7 ” หรือใกล้เคียงที่สุด เพื่อให้ระยะโฟกัสของเลนส์ ที่ยังใช้ได้ใกล้เคียงกัน และจะต้องมีโครงสร้างที่สามารถรับเลนส์ ที่ 180 องศาที่มีอยู่ได้

OldProjector

สภาพโปรเจคเตอร์ ตัวเก่า ที่เสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา

Compair

ภาพเปรียบเทียบเครื่องเก่าทีชำรุด กับเครื่องใหม่ที่เราทดสอบก่อนที่จะนำไปใช้งานจริง

NECLens

ศึกษาความเป็นไปได้ ของชุดเลนส์มาตรฐานเดิมติดเครื่อง ก่อนที่จะทดสอบ กับเลนส์ 180 องศา ตัวเดิม ของ ท้องฟ้าจำลอง

OldLens

 เลนส์ 180 องศา ตัวเดิม ที่ยังสามารถใช้งานได้ดีอยู่

เพราะถ้าเราให้หน่วยงาน ลงทุนซื้อเครื่องฉายใหม่ ที่ออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับเลนส์ 180 องศา เฉพาะเลนส์ ที่ผมเช็คจาก Navitar ใน USA   ถ้าเป็นเลนส์ตระกูลนี้ ก็หลายแสนบาท เลยตั้งใจว่า ถ้าเราใช้เลนส์ตัวเก่าได้ จะประหยัดงบประมาณราชการไปได้มากมาย

NavitarDomelens
NavitarDomeLens2

ภาพตัวอย่างเลนส์ ที่ใช้ในโดม ของ Navitar USA.

ขอขอบคุณ ตัวแทนจำหน่าย เครื่องฉาย NEC ในประเทศไทย ที่ให้ผมยืมเครื่องทดสอบ ซึ่งก่อนหน้านั้น ก็ได้ศึกษา ข้อมูลโดยละเอียดแล้ว ว่าน่าจะสามารถใช้กับเลนส์ 180 องศา ตัวเดิมของท้องฟ้าจำลอง ผมลองทดสอบ โดยเอาเลนส์เก่า สวม แบบไม่มีเม้าท์ ทดลองฉายภาพดูที่ผนังบ้าน มีโอกาสเป็นได้สูงมากๆ เพราะภาพที่ได้คมชัด ตามระยะที่เราคิดไว้ แต่ปัญหาที่ตามมาก็คือ เราต้องผลิต เม้าท์เลนส์ เพื่อให้ใช้ได้กับเครื่องฉาย NEC ตัวนี้

LensTest
LensTest

ทดสอบเลนส์ 180 องศา โดยใช้มือจับ กะระยะเลนส์ โดยประมาณ ก่อนที่จะลงมือทำเม้าท์

ถึงตรงนี้ ต้องขอบคุณเพื่อน นักเรียนช่างกล ที่ช่วยทำงานด้านนี้ให้เราโดยเฉพาะ ครับ . เพื่อนช่างกลคนนี้ ชอบดัดแปลงแก้ไข ทำงานที่คนทั่วไป ไม่ค่อยทำกัน และยิ่งไปกว่านั้นก็คือ เพราะงานเป็นงานราชการ ถ้าเราทำไม่ได้ ไม่สำเร็จตามที่คิดไว้ เท่ากับเราทำงานฟรี งานชิ้นเดียว ที่เพื่อนสละเวลาทำให้เราครับ จากแบบสเก๊ตบนกระดาษ มาสู่ เม้าท์ อลูมิเนียม ที่มาตรฐานใช้งานง่าย และ แข็งแรงทนทาน ถ้าดูเผินๆ เมื่องานเสร็จแล้ว อาจจะดูว่างานไม่ยาก แต่กว่าจะได้เป็นเม้าท์อลูมิเนียมที่ลงตัว สามารถเป็นต้นแบบได้ ช่างต้องกลึงทิ้ง กลึงขว้าง ต้องกัดแต่ง กว่าจะได้เม้าท์ สมบูรณ์ที่สุด ตามความต้องการของเรา

บางท่านอาจจะมองว่า เอาท่อน้ำ PVC ก็น่าได้ แต่ด้วยความเป็นจริง ถ้าเราไม่มีต้นแบบ ออกมาก่อน มันจะไม่ได้ง่ายๆ อย่างที่เราคิดครับ ถ้าเป็นตัวต่อไป พอเราได้แบบมาตรฐานแล้ว จะใช้เป็นต้นแบบไปได้ตลอด

การปรับโฟกัสต้องสะดวก น้ำหนักต้องเบา แข็งแรง ข้อสำคัญ ถอดเก็บออกจากตัวเครื่องได้ เหมือนเลนส์พิเศษตัวนึงของเครื่องฉายตระกูลนี้ ที่เครื่องฉายโปรเจคเตอร์รุ่นนี้ยังสามารถ ใช้กับเลนส์ฉายต่างๆ ตามมาตรฐาน ได้ตามปรกติอีกด้วยครับ

LayoutMount
LensMount1
lensMount2

เขี้ยวอลูมิเนียม กัดเซาะ ให้ได้มาตรฐาน จากเลนส์ที่ของเดิม เป็นพลาสติก

LensFit

เราทำเม้าท์สองส่วน ส่วนแรกประกบกับตัวเลนส์เดิม ส่วนที่สอง เป็นเขี้ยวเพื่อล๊อกและถอดออกได้ กับเครื่องฉาย และสามารถปรับโฟกัส ได้โดยสะดวก และยังสามารถใช้ได้กับชุดเลนส์ชิฟท์ ของเครื่อง ที่ปรับชิฟท์เลนส์ด้วย มอเตอร์ จากตัวเครื่องและรีโมทไร้สาย

Dome projection stand

เพื่อให้การใช้งานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เราจึงออกแบบ Dome projection stand  สำหรับการนี้ขึ้นมาโดยเฉพาะ มองเผินๆ เหมือน เอาขายึดจอ LCD มาดัดแปลง แต่ความเป็นจริงๆ ตัวฐานที่ยึดเครื่องฉาย ทำจาก อลูมิเนียม ตัดขึ้นมาเฉพาะด้วยเครื่องตัดเลเซอร์ จุดประสงค์เพื่อให้ดูกระทัดรัด ปรับแต่งระยะการฉายได้ และต้องแข็งแรงทนทาน ต่อการใช้งาน จากที่เราทดสอบไว้แล้ว

DomeProjectorStand

สแตนด์ปรับสูงต่ำได้ มีปุ่มปรับประดับ ที่พื้นทั้งสองจุดเพื่อการปรับแต่งในกรณี ระดับพื้นไม่เท่ากัน  มีล้อเลื่อนเพื่อสะดวกในการเคลื่อนที่ ขายึดทำจากสแตเลส อบสีดำ พร้อมขารับเครื่องฉายอลูมิเนียม ปรับสูงต่ำได้ แป้นอลูมิเนียม ยึดเครื่องฉาย ตัดขึ้นโดยเฉพาะ พร้อมที่ปรับสูงต่ำ ที่ปรับได้เองโดยสะดวก

DomeProjectorStand2

ขอขอบคุณเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวทุกท่าน จาก“ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ” ที่ให้ข้อมูล รายละเอียด และร่วมมือกัน จนงานออกมา สมบูรณ์ อย่างที่เราตั้งใจไว้ นับเป็นความภาคภูมิใจ อีกหนึ่งงาน ที่เรามีโอกาสเข้าไปมีส่วนร่วม ในความสำเร็จครั้งนี้ ครับ 

ขอขอบคุณเพื่อนๆ ทุกท่าน จากผู้จัดจำหน่าย NEC โปรเจคเตอร์ เพื่อนๆผู้ผลิตเม้าท์ ทีมงานผู้ผลิต Stand ร่วมทั้ง สปอนเซอร์ และผู้อยู่เบื้องหลังในความสำเร็จครั้งนี้ครับ 

ยังไม่มีโอกาสไปถ่ายภาพจริงๆ จาก “ท้องฟ้าจำลองเคลื่อนที่” เลยครับ ทุกครั้งที่เห็นข่าว เด็กๆนักเรียน เข้าโดมเคลื่อนที่ตาม สถานศึกษาต่างๆ ก็แอบภูมิใจ ที่เราได้เข้าไปมีส่วนร่วมฝากงาน ให้เด็กๆชื่นชม สืบไปครับ 

BoxLogo

ลุงตุ๊   4 มค.2562

Facebook

AVpresentations

Line_logo

086 095 9000  , id: panom345